22 februari 1994

F.H.,

Dank voor het snelle antwoord op mijn brief, ondanks je afzondering zie ik dat je toch beschikking hebt over een schrijfmachine. Afzondering is dus niet echt wat de meesten er zich van voorstellen; een naakte, donkere cel waar slechts af en toe water en brood worden ingegooid, het lijkt mij meer een technische regeling te zijn. Ik vermoed in verband met bezoek, sport, wandeling, enz...

Ik stuur hierbij het stuk van Herman De Coninck uit De Morgen van 28 januari jongstleden. Zoals je ziet is dit helemaal niet zo negatief. Mijn belangrijkste opmerking was dat het eigenlijk niet opgaat fiktieve personages als voorbeeld te nemen voor een vergelijking met bestaande situaties, in een film is alles zorgvuldig uitgekiend en bestudeerd zodat het inderdaad mogelijk is sympathie te voelen voor de boosdoener waarbij het ene kwaad vergoelijkend optreedt tegenover het andere. Nu, ik heb deze film niet gezien, dus dram ik er maar niet over door. Ik was wel niet zo opgezet met de kommentaar op de 'Moordenaar van de Linker Oever', het is duidelijk gebleken, zowel uit het patroon van zijn misdaden, zijn zelfmoordpogingen, als de situatie waarin hij is opgegroeid dat hij wel degelijk 'iets mankeert', wat hij zelf grif toegeeft. Ik ben akkoord met De Coninck als hij zegt dat jouw misdrijven ontstaan zijn uit een verstoord rechtvaardigheidsbesef, maar betwijfel de theorie van 'de stoom was van de ketel'. Uiteindelijk was je op zoek naar geld, en toen bleek dat dat er niet was, zijn de moorden gebeurd. Ik vraag me af wat het verdere verloop zou zijn geweest als je niet gearresteerd werd, je zou terug op zoek gegaan zijn naar geld, met eventueel weer een onvoorspelbare afloop bij het al dan niet vinden ervan. Het blijft natuurlijk een vraagteken, en er zullen voor elke mogelijkheid wel voor- en tegenstanders zijn.

Wat mij tegen de borst stoot, zowel in jouw geval als dat van de Linker Oever (alhoewel zeer verschillend), is dat er binnen het gevangenissysteem zulke toestanden mogelijk zijn; testen en onderzoeken beloven en dan niet doen of de resultaten verliezen (!), aanvragen die bij een regeringswissel gewoon in het niets vallen en zo meer, dat is toch wel hemeltergend. Ik begrijp dan ook heel goed dat jouw 'verstoord rechtvaardigheidsbesef' hier panikeert en een ontsnapping de enige oplossing wordt, ook al is het niet de juiste weg en is een afdwalen naar de kriminaliteit zeer voorspelbaar, tenzij je inderdaad naar een ver land geraakt en er een redelijk gewoon leven kan beginnen, en dat er zich geen problemen voordoen, want ik denk toch dat een 'verstoord rechtvaardigheidsbesef' niet op 123 verdwenen kan zijn, net zoals bij 'Linker Oever' is het een diep geworteld iets dat zorgvuldig en definitief moet behandeld worden. Vraag mij niet hoe of wat ik zou doen want daar heb ik niet zo direkt een antwoord op, ik beteken ook niks in zo'n geval, ik heb ook niet de aspiratie om mij daar mee bezig te houden; ik ben nog altijd kunstenaar, en dat levert mij al genoeg problemen op. Dat laatste klinkt misschien raar, maar toch is het zo, je kan zeggen 'je bent toch vrij om er mee te stoppen', maar zo eenvoudig gaat dat niet, dat gaat eigenlijk helemaal niet, ik kan mijzelf niet tegenhouden om bepaalde dingen te zien, en de drang niet inhouden om daar iets over te maken.



Vervolg